Doğa Sporu yapan herkesin ilk yardımla ilgili bazı bilgiler edinmesi
gereklidir, hatta bu bilgiler kaçınılmaz bir zorunluluktur. En çok rastlanan
durumlarla ilgili ilk yardım bilgileri sıralanmıştır.
SICAK ÇARPMASI
Sıcak çarpması, beden sıcaklığının aşırı artmasıdır, havanın çok sıcak
olmasından, havadaki nem fazlalılığından ve gereğinden çok giyinmekten
kaynaklanır. İlk belirtileri baş ağrısı ve baş dönmesidir, yüz kızarır,
deri kurudur. terleme durmuştur, hastanın midesi bulanır ve ateşi yükselmiştir(40
dereceye kadar çıkar.).Bu durumdaki kişi öncelikle serin bir yere alınıp,
üstündeki ağır ve kalın giysiler çıkarılır, başı yüksekte olacak şekilde
yere bırakılır. Beden sıcaklığını düşürmek için herhangi bir şey yelpaze
gibi kullanılarak, hastanın yüzüne ve bedenine serin hava verilir.
GÜNEŞ ÇARPMASI
Güneş altında uzun süre kalma sonucu görülen bir rahatsızlıktır. Hasta
bilincini yitirmiş yada baygın durumda olabilir, yüzü aşırı soğuklaşmıştır,
terleme çoğalmış, deri nemlidir, midesi bulanmaktadır. Bazı hastalarda
aşırı terleme sonucu bedenin susuz kalmasıyla şok durumu görülebilir.
Hasta gölge bir yere alınıp, üstündekiler çıkarılarak, kan dolaşımını
artırmak için ayakları yükseğe kaldırılır. Bilinçli ise küçük yudumlar
halinde şok önleyici bir karışım ( 1 litre suda 1 kaşık karbonat ve
1 kaşık tuz eritilerek hazırlanır.) içirilir.
ISIRIK VE SOKMALAR
Neyin ısırdığı bilinmiyorsa, hemen bir bağla bağlanır, ısırık kol ve
bacaklardaysa, bağ her yarım saate 30 saniye gevşetilip, ısırığın içinde
zehir var ise çıkarılmaya çalışılır. Tehlikelidir, çünkü yara ağızdan
mikrop kapar, bu durumda yara mikroptan arındırılmalı, normal yara gibi
tedavi edilmelidir. Hayvan ısırıklarında, yerel mikrop kapmanın yanı
sıra, kuduza yakalanma tehlikesi vardır.
Köpek ısırması:
Yüzeysel bir yaraysa normal bir yara gibi davranılır ve hasta hemen
bir doktora ya da hastaneye götürülerek tetanos ve kuduz ile ilgili
tedaviler yaptırılır. Yara derinse, köpek bir veteriner tarafından gözetim
altına alınmalıdır. Köpek bu arada öldürülmüşse, ölüsü tahlil yapılması
için hastaneye götürülmelidir.
Yılan ısırması:
Isırılan kişinin ısırılan yeri oğuşturması önlenir (çünkü bu durumda
zehrin bedene yayılma hızı artar), ısırığın bulunduğu yer biraz üstünden
sargıyla bağlanıp, bağ, kan dolaşımını önleyecek kadar sıkılır, mikroptan
arındırılmış keskin bir bıçakla ısırığın 2 cm derinliğinde iki delik
açılır, ısırık yerinden ağızla kan emilip, emilen kan tükürülür. (Dikkat
: dudakları çatlak , dişleri çürük ya da ağzında yara bulunan kişiler
bu emme işini yapmamalıdırlar, çünkü zehrin ağız yoluyla kana karışma
olasılılığı vardır.) Sonra hasta durumu nasıl olursa olsun en yakın
sağlık kuruluşuna götürülerek, yılan sokmalarına karşı gereken tedavi
yaptırılır.
Sokmalar:
Arı sokmalarında, bir cımbızla arının iğnesi çıkarılıp soktuğu yere
soğuk kompres yapılır. Amonyak ya da soda sürülür (eşekarısı sokmalarına
karşıda aynı şeyler yapılır). Sinek sokmalarına karşı, soğuk kompres
yapılır, sokulan yere karbonat bulamacı (suyla hazırlanır) sürülür.
Balık dikenleri batmasına karşı, önce balığın derideki dikenleri temizlenip
çıkarılır, yaralı yer amonyaklı suyla yıkanıp ,yaranın üstüne toz halinde
karbonat dökülür.